Стандардниот модел е сепак стандард… можеби

И покрај тоа што многумина ја критикуваа изградбата на големиот хадронски судирач (LHC) во CERN и ширеа апокаллиптични сценарија која тој за прв пат проработе, се чини дека машината ги оправдува големите средства кои беа вложени во нејзината изградба.

Не само што CERN е место каде работат илјадници луѓе, а тоа значи и дека парите кои таму се трошат се враќаат назад во „економијата“ (не се спалуваат во некоја висока печка како што понекогаш противниците на науката прават да изгледа), туку местото е и рассадник на таленти и осигурување против зачеток на надолен тренд во науката, нешто кое е екстремно опасно ако се знае колку модерниов свет има потреба од развој и употреба на рациото при носење на планетрано важни одлуки, а не од догма и суеверие.

Пред некој месец LHC објави значајно откритие, дека конечно е потврдено постоењето на елементарна честичка која ги има особините очекувани да ги има Хигс бозонот, и тоа оној вид кој би постоел ако стандардниот модел (кој е основа на сета модерна физика) важи. Овој факт разочара некои, а некои се израдуваа, во зависност од своите ставови кон објективната реалност (но ставовите не се исто што и таа реалност, ова треба секогаш да го имаме во предвид).

Како фуснота, овде би вредело да се спомене тоа дека Хигс бозонот е одговорен за масата на елементарните честички, но не и за масата на луѓето, дрвата, итн. Ние ја добиваме својата маса од збирот на атоми во нас, а пак нивната маса најповеќе зависи од масата на нивните јадра во кои со лавовски дел учествува масата (енергијата) на силната нуклеарна сила, чии што носители не се под влијание на хигсовото поле.

Пред некоја недела, уште една објава од LHC помина речиси незабележано, а тоа е фактот дека еден од експериментите детектира дека една посебна реакција на распад на честички се одвива многу почесто отколку што би требало ако во светот на елементарни честички постои супер симетрија (SUSY). SUSY е потребна за да се објаснат некои теориски очекувања кои произлегоа со тек на времето.

Овие два резултати изгледа посочуваат на фактот дека светот на елементарните честички е опишан од стандардниот модел, а и на фактот дека изгледа ќе треба за заборавиме на супер симетријата како нешто кое би можело да ги реши одредени теориски проблеми. Значи, мора да се пронајде друг начин, можеби некоја измена на стандардниот модел која би одговарала на сите овие мерења… нешто што не е воопшто лесно.

Мислам дека има причина за радост. Не е потврдено постоењето на егзотична физика, супер симетријата се ниша, но сево ова значи дека од една страна сме биле во право во врска со стандардниот модел, а сепак сеуште не го разбираме во целост. Е тоа е возбудливо.

Advertisements

Your thoughts

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s